Stress en spanning verminderen met hypnotherapie

Stress is niet altijd slecht.

Het helpt je om alert te zijn, te reageren en tijdelijk extra energie vrij te maken wanneer dat nodig is.

Maar wanneer spanning te lang blijft hangen, steeds sneller wordt geactiveerd of nauwelijks meer zakt, kan dat behoorlijk uitputten.

Hypnotherapie kan helpen om automatische stressreacties te onderzoeken, spanning te verminderen en meer ruimte voor rust en herstel te creëren.

Wanneer spanning niet meer vanzelf zakt

Na een drukke dag is het normaal dat je spanning voelt.

Je lichaam heeft veel verwerkt.

Je hoofd heeft veel informatie binnengekregen.

En misschien zijn er situaties geweest waarin je alert moest zijn.

Normaal gesproken kan die spanning daarna weer afnemen.

Maar soms blijft een deel van je systeem als het ware aanstaan.

Je zit op de bank, maar voelt nog steeds onrust.

Je probeert te ontspannen, maar je hoofd blijft bezig.

Of je merkt dat je zelfs in rustige situaties lichamelijke spanning blijft voelen.

Dan is de stressor misschien weg.

Maar de reactie nog niet helemaal.

Wat is stress eigenlijk?

Stress is een reactie van lichaam en brein op iets dat als belangrijk, veeleisend, bedreigend of urgent wordt ervaren.

Dat kan een echte bedreiging zijn.

Maar ook een deadline.

Een lastig gesprek.

Financiële zorgen.

Een volle agenda.

Of simpelweg de gedachte aan iets wat misschien gaat gebeuren.

Je lichaam kan daarop reageren met meer alertheid en spanning.

Dat is op zichzelf een normaal en nuttig systeem.

Het wordt vooral belastend wanneer dat systeem te vaak of te lang actief blijft.

Hoe merk je stress en spanning?

Stress kan zich op veel verschillende manieren laten merken.

Bijvoorbeeld:

- gespannen schouders of nek;
- onrust in je lichaam;
- sneller of oppervlakkiger ademen;
- moeilijk tot rust komen;
- slecht of licht slapen;
- veel piekeren;
- sneller geïrriteerd zijn;
- moeilijk kunnen concentreren;
- voortdurend het gevoel hebben dat je iets moet;
- moeite hebben om echt vrij te zijn in je vrije tijd;
- sneller overweldigd raken door prikkels;
- vermoeid zijn terwijl je toch niet goed kunt ontspannen.

Niet iedereen ervaart stress op dezelfde manier.

De één merkt het vooral lichamelijk.

De ander vooral in gedachten of gedrag.

Waarom lukt ontspannen soms niet?

Omdat ontspannen niet altijd een knop is die je bewust kunt omzetten.

Je kunt wel besluiten:

Ik ga nu even rustig zitten.

Maar dat betekent nog niet automatisch dat je hele systeem onmiddellijk meegaat.

Misschien is je hoofd nog bezig met wat er vandaag is gebeurd.

Misschien ben je alweer vooruit aan het denken.

Of misschien is je lichaam gewend geraakt aan een hoog niveau van spanning.

Dan kan zelfs rust tijdelijk onwennig voelen.

Hypnose kan helpen om niet alleen bewust rust te willen, maar ook automatische processen meer richting ontspanning te begeleiden.

Stress zit niet alleen in je gedachten

Soms proberen mensen stress uitsluitend op te lossen door anders te denken.

En dat kan zeker helpen.

Maar spanning wordt vaak ook lichamelijk ervaren.

Een strakke borst.

Een hoge ademhaling.

Een gespannen buik.

Schouders die voortdurend omhoog lijken te staan.

Of dat gevoel alsof je ieder moment iets moet doen.

Daarom wordt binnen hypnose vaak niet alleen gewerkt met gedachten, maar ook met aandacht voor ademhaling, lichamelijke sensaties, verbeelding en ontspanning.

Hoe kan hypnotherapie helpen bij stress?

Tijdens hypnose wordt je aandacht gericht en kan de buitenwereld tijdelijk wat minder belangrijk worden.

Je hoeft even niet overal op te reageren.

Je kunt je aandacht bijvoorbeeld richten op:

- je ademhaling;
- delen van je lichaam die mogen ontspannen;
- beelden die rust oproepen;
- suggesties rondom loslaten en herstel;
- automatische reacties die je wilt veranderen;
- toekomstige situaties waarin je rustiger wilt reageren.

Daarbij kan worden gewerkt aan zowel de spanning zelf als aan patronen die stress in stand houden.

Automatische stressreacties

Sommige situaties roepen steeds opnieuw vrijwel dezelfde reactie op.

Een bepaalde e-mail.

Een telefoontje.

Een vergadering.

Een opmerking van iemand.

Of alleen al de gedachte aan iets wat nog moet gebeuren.

Je lichaam reageert dan soms al voordat je bewust hebt bedacht wat je ervan vindt.

Dat laat zien hoe automatisch stressreacties kunnen worden.

Binnen hypnotherapie kan worden gewerkt aan het herkennen en veranderen van zulke automatische reacties.

Altijd 'aan' staan

Een veelgehoorde klacht is:

Ik sta altijd aan.

Zelfs wanneer er niets direct hoeft te gebeuren.

Je hoofd blijft vooruitdenken.

Je voelt verantwoordelijkheid.

Je houdt overzicht.

Je probeert niets te vergeten.

En ondertussen is er weinig echte hersteltijd.

Hypnotherapie kan helpen om te onderzoeken wat dat voortdurende aanstaan in stand houdt.

Is het een gewoonte?

Een gevoel van verantwoordelijkheid?

De overtuiging dat je niets mag missen?

Of het idee dat je pas mag ontspannen wanneer alles af is?

Want als alles eerst af moet zijn, kan rust heel lang moeten wachten.

Stress door verwachtingen

Niet alle stress komt door wat er daadwerkelijk gebeurt.

Een groot deel kan ook ontstaan door wat je van jezelf verwacht.

Ik moet dit goed doen.

Ik mag niemand teleurstellen.

Ik moet sterk blijven.

Ik moet alles aankunnen.

Ik mag geen fouten maken.

Zulke overtuigingen kunnen op het eerste gezicht zelfs positief klinken.

Maar wanneer er geen ruimte meer is voor fouten, rust of grenzen, kunnen ze veel druk geven.

Binnen hypnotherapie kan worden onderzocht welke overtuigingen nog helpen en welke vooral spanning veroorzaken.

Stress en controle

Controle kan tijdelijk rust geven.

Wanneer je alles goed voorbereid, lijkt de kans kleiner dat iets onverwachts gebeurt.

Maar volledige controle bestaat niet.

En wanneer je die toch probeert te bereiken, kan dat juist extra stress opleveren.

Je blijft vooruitdenken.

Controleren.

Scenario's doornemen.

En proberen onzekerheid uit te sluiten.

Hypnotherapie kan helpen om meer vertrouwen te ontwikkelen in je vermogen om te reageren op wat er gebeurt, zonder alles vooraf onder controle te hoeven hebben.

Stress en grenzen

Soms ontstaat spanning omdat je structureel meer doet dan eigenlijk goed voelt.

Je neemt extra werk aan.

Je zegt ja terwijl je nee wilt zeggen.

Je blijft beschikbaar.

En je merkt pas achteraf hoeveel energie dat kost.

Dan gaat stress niet alleen over ontspanning.

Het gaat ook over grenzen.

Over keuzes.

En over jezelf toestemming geven om niet overal verantwoordelijk voor te zijn.

Hypnotherapie kan ook op die onderliggende patronen worden gericht.

Stress en piekeren

Stress en piekeren versterken elkaar gemakkelijk.

Je voelt spanning en gaat nadenken over waarom je spanning voelt.

Daarna denk je na over wat er allemaal mis kan gaan.

En je lichaam reageert vervolgens weer op die gedachten.

Zo kan een cirkel ontstaan.

Hypnose kan helpen om meer afstand tot automatische gedachten te ervaren en je aandacht terug te brengen naar het huidige moment.

→ Lees meer over stoppen met piekeren met hypnose

Stress en slapen

Een lichaam dat de hele dag actief en alert is geweest, schakelt niet altijd direct uit zodra je in bed stapt.

Je kunt moe zijn en toch wakker blijven.

Omdat je hoofd doorgaat.

Of omdat je lichaam nog spanning vasthoudt.

Dan kan de druk om snel te slapen de spanning zelfs verder verhogen.

Voor dit thema hebben we aparte informatie en onze hypnoseaudio Slapen als een roos.

→ Lees meer over beter slapen met hypnose
▶ Luister naar Slapen als een roos

Wat gebeurt er tijdens een persoonlijke hypnotherapiesessie?

Een persoonlijke sessie begint niet meteen met hypnose.

Eerst kijken we naar jouw hulpvraag.

Wanneer ervaar je spanning?

Wat gebeurt er in die situaties?

Hoe reageert je lichaam?

Welke gedachten of verwachtingen spelen mee?

En vooral:

Wat zou je in plaats daarvan willen ervaren?

Daarna kan de hypnose worden afgestemd op wat voor jou relevant is.

Dat kan bijvoorbeeld meer ontspanning zijn.

Maar ook makkelijker grenzen aangeven, minder controle nodig hebben of anders reageren in een specifieke situatie.

Wat kun je tijdens hypnose ervaren?

Iedereen ervaart hypnose anders.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

- je ademhaling rustiger wordt;
- spieren gemakkelijker ontspannen;
- gedachten minder snel lijken te gaan;
- geluiden om je heen minder belangrijk worden;
- je lichaam zwaar of juist licht aanvoelt;
- je meer afstand ervaart tot een stressvolle situatie;
- nieuwe gedachten of mogelijkheden vanzelf naar voren komen.

Maar misschien voelt het gewoon alsof je rustig met je ogen dicht naar een stem luistert.

Ook dat is prima.

Je hoeft niet op een bepaalde manier in hypnose te zijn om ermee te kunnen werken.

Hypnoseaudio voor ontspanning

Niet iedereen heeft meteen een persoonlijke sessie nodig.

Wanneer je vooral behoefte hebt aan een moment van rust en lichamelijke ontspanning, kun je beginnen met onze hypnoseaudio Diepe ontspanning.

In deze audio begeleiden Debbie en Arno je stap voor stap naar een rustiger gevoel.

Geen probleem dat opgelost hoeft te worden.

Geen prestatie.

Alleen even tijd waarin je niets hoeft.

▶ Luister naar Diepe ontspanning

Wat kun je zelf doen om stress te verminderen?

Hypnotherapie kan een hulpmiddel zijn, maar wat er tussen de sessies door gebeurt is minstens zo belangrijk.

Een aantal eenvoudige dingen kan helpen om herstel meer ruimte te geven:

- plan niet iedere minuut van je dag vol;
- neem korte pauzes voordat je volledig uitgeput bent;
- beweeg regelmatig;
- zorg voor voldoende slaap;
- beperk onnodige prikkels wanneer je merkt dat je hoofd vol raakt;
- oefen met grenzen aangeven;
- schrijf taken op in plaats van ze voortdurend in gedachten vast te houden;
- merk op wanneer je bezig bent met iets waar je op dat moment geen invloed op hebt;
- maak bewust ruimte voor activiteiten die niets hoeven op te leveren.

En misschien nog belangrijker:

wacht niet altijd met rust nemen tot je vindt dat je die verdiend hebt.

Rust is niet hetzelfde als niets doen

Sommige mensen voelen zich schuldig wanneer ze niets productiefs doen.

Alsof rust verloren tijd is.

Maar herstel is ook iets wat je lichaam nodig heeft.

Net zoals inspanning een plek heeft, heeft ontspanning dat ook.

Wanneer je voortdurend energie gebruikt zonder voldoende herstel, wordt het steeds moeilijker om vanuit rust te reageren.

Soms is een pauze dus niet iets wat je neemt nadat alles gedaan is.

Soms is het juist wat ervoor zorgt dat je daarna weer verder kunt.

Een hypnoseaudio of persoonlijke hypnotherapie?

Heb je vooral behoefte aan ontspanning?

Dan kan een hypnoseaudio een prettige eerste stap zijn.

Merk je dat stress steeds terugkomt rond specifieke situaties, overtuigingen of gedragspatronen?

Dan kan persoonlijke hypnotherapie beter aansluiten.

Tijdens een individuele sessie kan de begeleiding volledig worden afgestemd op wat bij jou spanning veroorzaakt en wat je juist anders wilt ervaren.

Bij Hypnose Centrum Nederland kun je een persoonlijke sessie plannen bij Arno in Hoogkarspel, bij Debbie in Huissen of online vanuit iedere plek in Nederland.

→ Bekijk persoonlijke hypnotherapiesessies

Wanneer is het verstandig om professionele hulp te zoeken?

Stress hoort bij het leven.

Maar langdurige of ernstige stress kan grote invloed hebben op je lichamelijke en psychische gezondheid.

Wanneer klachten aanhouden, steeds erger worden, je dagelijks functioneren sterk beïnvloeden of samengaan met bijvoorbeeld ernstige angst, somberheid, paniek, uitputting of lichamelijke klachten, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts of een andere passende zorgprofessional.

Bij plotselinge, ernstige of onverklaarde lichamelijke klachten is medische beoordeling belangrijk.

Hypnose en hypnotherapie zijn niet bedoeld als vervanging voor noodzakelijke medische, psychologische of psychiatrische diagnostiek of behandeling.

Veelgestelde vragen over hypnotherapie bij stress en spanning

Kan hypnose stress verminderen?
Hypnose kan worden gebruikt ter ondersteuning van ontspanning en om te werken aan gedachten, overtuigingen en automatische reacties die spanning in stand kunnen houden. Hoe iemand reageert en welk resultaat wordt ervaren, verschilt per persoon.

Helpt hypnose ook bij lichamelijke spanning?
Tijdens hypnose kan aandacht worden gericht op ontspanning, ademhaling en lichamelijke sensaties. Wanneer lichamelijke klachten aanhouden of onverklaard zijn, is het belangrijk om deze medisch te laten beoordelen.

Hoeveel hypnotherapiesessies heb ik nodig?
Dat is vooraf niet exact te bepalen. Sommige hulpvragen zijn relatief specifiek, terwijl andere spanning al langere tijd bestaat of samenhangt met meerdere patronen. HCN geeft daarom geen garantie op een bepaald aantal sessies.

Kan ik een hypnoseaudio gebruiken na een drukke werkdag?
Ja. Een ontspannende hypnoseaudio kan juist prettig zijn als overgang van activiteit naar rust. Zorg er wel voor dat je op een veilige plek bent en tijdens het luisteren niet hoeft te autorijden of andere activiteiten uitvoert waarvoor volledige alertheid nodig is.

Is stress hetzelfde als een burn-out?
Nee. Stress komt zeer veel voor en hoeft niet automatisch te betekenen dat er sprake is van een burn-out. Bij langdurige uitputting of ernstige klachten is het verstandig om een arts of andere passende zorgprofessional te raadplegen.

Moet ik weten waardoor mijn stress ontstaat?
Niet per se. Soms is de aanleiding heel duidelijk en soms is er vooral een voortdurend gevoel van spanning. Tijdens een intake kan worden onderzocht wanneer de spanning optreedt en welke patronen mogelijk een rol spelen.

Je hoeft niet altijd aan te staan

Misschien ben je heel goed geworden in doorgaan.

Nog even dit.

Daarna dat.

En als alles klaar is, komt er vanzelf rust.

Alleen komt er meestal weer iets nieuws.

Je lichaam hoeft niet te wachten tot de hele wereld stil is voordat het mag ontspannen.

Je hoofd hoeft niet eerst alle problemen te hebben opgelost.

En jij hoeft niet eerst alles af te hebben voordat er ruimte mag zijn om even niets te doen.

Rust is niet de beloning nadat je alles hebt volgehouden.

Misschien is het juist een onderdeel van wat ervoor zorgt dat je niet alles hoeft vol te houden.

Hypnose Centrum Nederland
Debbie Rozer & Arno Laan
Luister. Ervaar. Verander.