Overprikkeling verminderen met hypnotherapie

Soms komt er gewoon te veel tegelijk binnen.

Geluiden.

Mensen.

Gesprekken.

Beeldschermen.

Taken.

Verwachtingen.

En ondertussen blijft je hoofd ook zelf nog doorgaan.

Hypnotherapie kan helpen om meer rust te ervaren, je aandacht anders te richten en automatische reacties op prikkels te beïnvloeden.

Wat is overprikkeling?

Overprikkeling ontstaat wanneer er meer informatie, spanning of stimulatie binnenkomt dan op dat moment prettig verwerkt kan worden.

Dat kan heel plotseling gebeuren.

Bijvoorbeeld in een drukke winkel, op een feestje of tijdens een volle werkdag.

Maar het kan zich ook langzaam opbouwen.

Een paar nachten slecht slapen.

Veel afspraken.

Weinig rust.

Veel geluid.

Een hoofd dat voortdurend vooruit blijft denken.

En op een bepaald moment voelt zelfs iets kleins ineens als te veel.

Hoe merk je dat je overprikkeld raakt?

Dat verschilt per persoon.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

- geluiden harder of irritanter lijken;
- gesprekken moeilijker te volgen zijn;
- je sneller geïrriteerd raakt;
- je behoefte krijgt om alleen te zijn;
- je moeite hebt om keuzes te maken;
- je hoofd vol voelt;
- je spanning in je lichaam merkt;
- je concentratie afneemt;
- licht, drukte of beweging intenser aanvoelt;
- je sneller emotioneel reageert;
- je na een drukke situatie lang nodig hebt om weer tot rust te komen.

Soms voelt het alsof alles even te dichtbij komt.

Niet iedere prikkel is op zichzelf het probleem

Een telefoon die afgaat.

Iemand die praat.

Muziek op de achtergrond.

Een melding op je scherm.

Los van elkaar hoeft geen van die dingen veel te betekenen.

Maar wanneer je systeem al vol zit, kan een kleine extra prikkel ineens de bekende druppel worden.

Daarom gaat overprikkeling vaak niet alleen over wat er op dat ene moment gebeurt.

Het gaat ook over hoeveel er al is opgebouwd.

Waarom voelt overprikkeling zo intens?

Je brein filtert voortdurend informatie.

Niet alles wat je ziet, hoort of voelt krijgt evenveel aandacht.

Gelukkig maar.

Anders zou iedere beweging, ieder geluid en iedere lichamelijke sensatie voortdurend even belangrijk voelen.

Wanneer je moe, gespannen of langdurig belast bent, kan dat filteren minder vanzelfsprekend voelen.

Meer dingen trekken je aandacht.

En meer aandacht betekent vaak ook meer mentale belasting.

Hypnose kan juist helpen om aandacht opnieuw te leren versmallen en bepaalde prikkels minder belangrijk te laten worden.

Overprikkeling en stress

Stress en overprikkeling versterken elkaar gemakkelijk.

Wanneer je al gespannen bent, kan drukte sneller te veel worden.

En wanneer je veel prikkels moet verwerken, kan je stressniveau verder stijgen.

Zo kan een cirkel ontstaan waarin je steeds minder ruimte ervaart.

Bij hypnotherapie kan daarom niet alleen worden gewerkt aan de reactie op prikkels zelf.

Ook onderliggende spanning, perfectionisme, controle, grenzen en herstel kunnen relevant zijn.

→ Lees meer over hypnotherapie bij stress en spanning

Overprikkeling en een vol hoofd

Soms is het moeilijk om te zeggen waar het precies begint.

Is je hoofd vol omdat er te veel gebeurt?

Of voelt alles te veel omdat je hoofd al vol zit?

In de praktijk kan het allebei meespelen.

Wanneer je voortdurend dingen probeert te onthouden, oplossen of controleren, blijft je aandacht actief.

En wanneer daar veel externe prikkels bovenop komen, kan de grens sneller worden bereikt.

Hypnose kan helpen om tijdelijk minder vast te houden en meer ruimte te ervaren.

→ Lees meer over rust in je hoofd met hypnose

Altijd alert blijven

Sommige mensen lijken voortdurend de omgeving te scannen.

Wie zegt wat?

Wat gebeurt er?

Wat moet ik onthouden?

Waar moet ik op reageren?

Wat als ik iets mis?

Dat kan ontzettend vermoeiend zijn.

Want echte rust ontstaat niet alleen wanneer er minder gebeurt.

Rust ontstaat ook wanneer je systeem niet voortdurend alles belangrijk hoeft te vinden.

Hoe kan hypnotherapie helpen bij overprikkeling?

Tijdens hypnose wordt aandacht sterk gericht.

Dat kan juist prettig zijn wanneer je normaal het gevoel hebt dat je aandacht alle kanten op wordt getrokken.

Er kan bijvoorbeeld worden gewerkt aan:

- lichamelijke ontspanning;
- minder automatisch reageren op achtergrondprikkels;
- sneller herstellen na drukke situaties;
- aandacht makkelijker terugbrengen naar één ding;
- meer afstand ervaren tot geluiden of andere prikkels;
- grenzen eerder herkennen;
- meer rust ervaren in sociale situaties;
- automatische spanning rondom drukte verminderen.

Welke aanpak passend is, hangt af van jouw situatie.

Geluiden hoeven niet allemaal even belangrijk te zijn

Een interessant voorbeeld is geluid.

Je hoort veel meer dan waar je bewust aandacht aan geeft.

Denk maar aan verkeer buiten.

Een koelkast die aanslaat.

Een klok.

Gesprekken in de verte.

Je brein kan zulke geluiden normaal gesproken prima naar de achtergrond verplaatsen.

Maar wanneer je overprikkeld bent, kan het lijken alsof ieder geluid zich naar voren dringt.

Binnen hypnose kan worden gewerkt met het idee dat geluid er mag zijn zonder dat het automatisch volledige aandacht nodig heeft.

Niet alles hoeft weg

Het doel is niet om de wereld stil te maken.

Dat kan ook niet.

Mensen blijven praten.

Telefoons blijven geluid maken.

En sommige dagen blijven gewoon druk.

De interessantste verandering kan daarom zitten in hoe jij op die prikkels reageert.

De prikkel mag er zijn zonder dat hij meteen alles overneemt.

Overprikkeling in sociale situaties

Een verjaardag, vergadering of druk restaurant kan veel tegelijk vragen.

Je luistert naar iemand.

Tegelijk hoor je andere gesprekken.

Er beweegt van alles om je heen.

Je probeert zelf ook nog passend te reageren.

Na verloop van tijd kan dat behoorlijk uitputtend worden.

Sommige mensen merken pas thuis hoeveel spanning ze eigenlijk hebben opgebouwd.

Hypnotherapie kan worden gebruikt om meer rust in zulke situaties te ervaren en minder automatisch op ieder detail te reageren.

Overprikkeling op het werk

Open kantoren, vergaderingen, e-mail, chatberichten en telefoons kunnen ervoor zorgen dat aandacht voortdurend wordt onderbroken.

Daar komt vaak nog de druk bij om productief te blijven.

Je schakelt van taak naar taak.

En ondertussen blijft je brein ook onthouden wat nog niet af is.

Meer rust kan dan niet alleen ontstaan door beter ontspannen na het werk.

Ook grenzen, focus en herstelmomenten tijdens de dag kunnen belangrijk zijn.

Overprikkeling thuis

Ook thuis kan er veel tegelijk gebeuren.

Kinderen.

Televisie.

Telefoon.

Huishouden.

Gesprekken.

Dingen die nog geregeld moeten worden.

En juist omdat thuis de plek is waar je verwacht te ontspannen, kan het extra frustrerend voelen wanneer dat niet lukt.

Soms helpt het om niet te wachten tot je volledig over je grens bent voordat je rust neemt.

Grenzen eerder leren herkennen

Veel mensen merken pas dat het te veel was wanneer ze al overprikkeld zijn.

Maar vaak zijn er eerder signalen.

Je concentratie wordt minder.

Je wordt korter.

Je begint meer fouten te maken.

Je krijgt behoefte aan stilte.

Of je merkt lichamelijke spanning.

Het kan waardevol zijn om die eerste signalen eerder te herkennen.

Niet om voortdurend jezelf te controleren.

Maar zodat rust niet pas begint wanneer je systeem al volledig vol zit.

Overprikkeling en grenzen aangeven

Soms blijf je langer in een situatie dan eigenlijk prettig is omdat je anderen niet wilt teleurstellen.

Nog even blijven.

Nog één gesprek.

Nog één taak.

En pas daarna mag je rust nemen.

Maar jouw grens hoeft niet pas geldig te zijn wanneer iemand anders hem logisch vindt.

Hypnotherapie kan ook worden gebruikt om te werken aan automatische patronen rondom grenzen, verantwoordelijkheid en goedkeuring.

Overprikkeling en slapen

Wanneer je overdag veel hebt verwerkt, kan het 's avonds lastig zijn om ineens volledig af te schakelen.

Je lichaam ligt in bed.

Maar je hoofd verwerkt nog steeds de dag.

Dat kan het inslapen moeilijker maken.

Een rustige overgang tussen activiteit en slaap kan daarom belangrijk zijn.

→ Lees meer over beter slapen met hypnose
▶ Luister naar Slapen als een roos

Een hypnoseaudio voor diepe ontspanning

Wanneer je vooral behoefte hebt aan een moment waarop de buitenwereld even minder belangrijk mag worden, kun je beginnen met onze audio Diepe ontspanning.

Tijdens deze hypnose begeleiden Debbie en Arno je stap voor stap naar meer rust.

Je hoeft niet te analyseren waarom je overprikkeld bent.

Je hoeft niets op te lossen.

Je mag gewoon luisteren.

▶ Luister naar Diepe ontspanning

Wat kun je zelf doen bij overprikkeling?

Naast hypnotherapie kunnen kleine praktische veranderingen veel verschil maken.

Bijvoorbeeld:

- neem rust voordat je volledig uitgeput bent;
- beperk onnodige meldingen op telefoon en computer;
- plan na drukke activiteiten bewust herstelruimte;
- probeer niet voortdurend meerdere dingen tegelijk te doen;
- gebruik waar mogelijk een rustige werkplek;
- ga regelmatig even naar buiten;
- let op de eerste signalen dat je grens dichterbij komt;
- geef jezelf toestemming om een drukke situatie eerder te verlaten;
- zorg voor voldoende slaap;
- wees selectief in welke prikkels op dat moment echt jouw aandacht nodig hebben.

Niet iedere oplossing hoeft groot te zijn.

Soms maakt één prikkel minder al verschil.

Herstel is geen luxe

Wanneer je veel aankunt, kan de neiging ontstaan om steeds door te gaan.

Totdat je merkt dat je nergens meer ruimte voor hebt.

Maar herstel hoeft niet iets te zijn wat je pas verdient nadat alles gedaan is.

Het is onderdeel van goed functioneren.

Net zoals je spieren rust nodig hebben na inspanning, heeft je aandacht momenten nodig waarop niet alles verwerkt hoeft te worden.

Een persoonlijke hypnotherapiesessie bij overprikkeling

Overprikkeling kan verschillende oorzaken en patronen hebben.

Daarom kijken we tijdens een persoonlijke sessie naar jouw specifieke situatie.

Bijvoorbeeld:

- welke prikkels vooral veel van je vragen;
- wanneer je merkt dat je grens wordt bereikt;
- hoe snel je daarna herstelt;
- of spanning, piekeren of controle een rol spelen;
- of je moeite hebt om grenzen aan te geven;
- wat je nu doet om met overprikkeling om te gaan;
- wat je juist anders zou willen ervaren.

Op basis daarvan kan de hypnose worden afgestemd op jouw hulpvraag.

Bij Hypnose Centrum Nederland kun je een sessie plannen bij Arno in Hoogkarspel, bij Debbie in Huissen of online vanuit iedere plek in Nederland.

→ Bekijk persoonlijke hypnotherapiesessies

Wanneer is aanvullende hulp verstandig?

Overprikkeling kan voorkomen bij stress, slaaptekort, langdurige belasting en verschillende lichamelijke of psychische omstandigheden.

Wanneer je klachten ernstig zijn, plotseling zijn ontstaan, langdurig aanhouden of een grote invloed hebben op je dagelijks functioneren, is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts of een andere passende zorgprofessional.

Ook wanneer overprikkeling samengaat met bijvoorbeeld ernstige angst, somberheid, uitputting, hoofdpijn, duizeligheid, neurologische klachten of andere nieuwe lichamelijke symptomen is professionele beoordeling belangrijk.

Hypnose en hypnotherapie zijn niet bedoeld als vervanging voor noodzakelijke medische, psychologische of psychiatrische diagnostiek of behandeling.

Veelgestelde vragen over hypnose en overprikkeling

Kan hypnose helpen tegen overprikkeling?
Hypnose kan worden ingezet voor ontspanning, aandacht en het veranderen van automatische reacties op bepaalde prikkels. Of en hoeveel iemand daar baat bij heeft, verschilt per persoon.

Kan hypnose ervoor zorgen dat ik geluiden niet meer hoor?
Dat is niet het doel. Geluiden blijven aanwezig, maar hypnose kan helpen om aandacht anders te richten en gewone achtergrondgeluiden minder belangrijk te laten voelen.

Is overprikkeling hetzelfde als stress?
Niet precies. Ze kunnen elkaar wel sterk beïnvloeden. Stress kan ervoor zorgen dat je prikkels minder goed verdraagt en veel prikkels kunnen op hun beurt extra spanning veroorzaken.

Kan ik een hypnoseaudio gebruiken als ik overprikkeld ben?
Een rustige hypnoseaudio kan prettig zijn wanneer je op een veilige en rustige plek bent. Sommige mensen hebben op een zeer overprikkeld moment juist behoefte aan zo min mogelijk geluid. Kies daarom wat op dat moment voor jou prettig is.

Hoe vaak kan ik een ontspannende hypnose luisteren?
Een geschikte ontspannende audio kan regelmatig worden beluisterd. Maak daar geen verplichting van; het doel is juist dat rust niet opnieuw iets wordt wat moet.

Kan hypnotherapie helpen als ik hoogsensitief ben?
Hypnotherapie kan worden gebruikt bij concrete klachten of doelen rondom ontspanning, grenzen en omgaan met prikkels, ongeacht welk label iemand daarvoor gebruikt. Bij aanhoudende klachten is het belangrijk om ook naar mogelijke andere oorzaken te laten kijken.

Niet alles hoeft binnen te komen

De wereld hoeft niet volledig stil te worden voordat jij rust kunt ervaren.

Niet ieder geluid hoeft te verdwijnen.

Niet iedere taak hoeft af.

En niet iedere prikkel hoeft precies dezelfde hoeveelheid aandacht te krijgen.

Misschien zit de verandering niet alleen in minder prikkels.

Misschien zit een deel ervan ook in ontdekken:

wat hoeft er op dit moment eigenlijk helemaal niet belangrijk te zijn?

Je hoeft niet alles buiten te sluiten om meer rust binnenin te ervaren.

Soms mag de wereld gewoon wat verder naar de achtergrond terwijl jij weer wat ruimte terugkrijgt.

Hypnose Centrum Nederland
Debbie & Arno
Luister. Ervaar. Verander.