Stoppen met piekeren met hypnose

Piekeren begint vaak heel klein.

Eén gedachte.

Eén vraag.

Eén situatie die je nog even wilt begrijpen.

En voordat je het weet ben je twintig minuten verder en heb je hetzelfde gesprek in je hoofd al vijf keer opnieuw gevoerd.

Je probeert een oplossing te vinden.

Maar hoe langer je denkt, hoe meer nieuwe gedachten erbij lijken te komen.

Hypnose kan helpen om uit die automatische denkcirkel te stappen en je aandacht op een andere manier te leren gebruiken.

Waarom blijven we piekeren?

Piekeren voelt vaak alsof je ergens actief mee bezig bent.

Alsof je een probleem aan het oplossen bent.

En soms is nadenken natuurlijk ook nuttig.

Maar piekeren is iets anders dan gericht nadenken.

Bij gericht nadenken kom je meestal tot een besluit, plan of volgende stap.

Bij piekeren blijft je hoofd rondjes draaien.

Je denkt bijvoorbeeld:

Had ik dat anders moeten zeggen?
Wat als het morgen misgaat?
Waarom deed die ander zo?
Wat als ik iets vergeten ben?
Wat als dit straks erger wordt?

En iedere vraag lijkt weer een nieuwe vraag op te roepen.

Piekeren is vaak een automatisch patroon

Veel mensen proberen piekeren bewust te stoppen.

Ik moet hier niet meer aan denken.

Maar dat werkt vaak maar even.

Want om niet aan iets te denken, moet je ergens toch weten waar je niet aan probeert te denken.

En zo blijft de gedachte alsnog actief.

Piekeren kan na verloop van tijd een automatisch patroon worden.

Een bepaalde situatie, een bepaald moment van de dag of zelfs een bepaald gevoel kan voldoende zijn om het denken opnieuw op gang te brengen.

Je hoeft dus niet per se meer je best te doen om te stoppen met piekeren.

Het kan juist nuttiger zijn om het patroon zelf te veranderen.

Wat gebeurt er tijdens het piekeren?

Wanneer je piekert, verschuift je aandacht steeds verder naar binnen.

Je bent minder bezig met wat er daadwerkelijk om je heen gebeurt en steeds meer met gedachten, beelden en mogelijke scenario's.

In zekere zin gebruik je daarmee al een soort sterk gerichte aandacht.

Alleen niet altijd in een richting die prettig is.

Je stelt je misschien situaties voor die nog niet zijn gebeurd.

Je speelt gesprekken opnieuw af.

Je probeert mogelijke problemen alvast op te lossen.

En je lichaam kan daar ondertussen gewoon op reageren.

Je kunt spanning voelen bij een gebeurtenis die op dat moment alleen in gedachten plaatsvindt.

Kun je met hypnose stoppen met piekeren?

Hypnose kan worden gebruikt om je aandacht anders te richten en meer afstand te creëren tot automatische gedachten.

Het doel is daarbij niet om ervoor te zorgen dat je nooit meer een gedachte hebt.

Dat zou niet realistisch zijn.

En gedachten zijn op zichzelf ook niet het probleem.

Het gaat vooral om wat er gebeurt nadat een gedachte verschijnt.

Moet je hem volgen?

Moet je hem oplossen?

Moet je controleren of hij waar is?

Of kan een gedachte ook gewoon een gedachte zijn?

Met hypnose kun je oefenen om minder automatisch mee te gaan in iedere gedachte die zich aandient.

Je hoeft je hoofd niet uit te zetten

Een veelgehoorde wens is:

Kon ik mijn hoofd maar gewoon uitzetten.

Dat klinkt aantrekkelijk.

Maar je hoeft je hoofd helemaal niet uit te zetten.

Je brein mag gewoon gedachten blijven maken.

Het verschil zit in hoeveel aandacht je ze geeft.

Denk eens aan een drukke straat.

Er rijden voortdurend auto's voorbij.

Je hoeft niet achter iedere auto aan te rennen om te kijken waar hij naartoe gaat.

Met gedachten kan dat net zo werken.

Ze mogen verschijnen.

Ze mogen voorbijgaan.

En jij hoeft niet overal achteraan.

Hypnose en afstand nemen van gedachten

Tijdens hypnose kunnen we gebruikmaken van beelden en metaforen waarmee gedachten op een andere manier worden ervaren.

Je kunt je bijvoorbeeld voorstellen dat gedachten:

- voorbijdrijven als wolken;
- als bladeren over water wegstromen;
- steeds zachter worden alsof het geluid verder weggaat;
- op een scherm verschijnen zonder dat je erop hoeft te reageren;
- even worden geparkeerd voor een moment waarop je er wél iets mee wilt doen.

Het gaat niet om het perfecte beeld.

Het gaat om de ervaring dat er ruimte kan ontstaan tussen een gedachte hebben en iets met die gedachte moeten doen.

Piekeren over het verleden

Sommige gedachten gaan steeds terug naar iets wat al is gebeurd.

Een gesprek.

Een beslissing.

Iets wat je hebt gezegd.

Of juist iets wat je niet hebt gezegd.

Je speelt de situatie opnieuw af en bedenkt wat je anders had kunnen doen.

Nadenken over het verleden kan natuurlijk nuttig zijn wanneer je ervan leert.

Maar op een bepaald moment levert nog een ronde denken geen nieuwe informatie meer op.

Je kunt het verleden niet opnieuw uitvoeren.

Wel kun je bepalen wat je uit die ervaring wilt meenemen.

En wat je daarna mag laten liggen.

Piekeren over de toekomst

Andere piekergedachten zijn juist gericht op wat er misschien gaat gebeuren.

Wat als...

Twee kleine woorden waarmee je hoofd complete scenario's kan bouwen.

Soms helpt dat om je voor te bereiden.

Maar je brein kan ook eindeloos mogelijke problemen produceren waar op dit moment nog niets mee hoeft te gebeuren.

Het bijzondere is dat je lichaam soms reageert alsof het denkbeeldige scenario al werkelijkheid is.

Je voelt spanning over iets wat nog niet heeft plaatsgevonden.

Hypnose kan helpen om je aandacht weer terug te brengen naar wat er nu daadwerkelijk is en welke volgende stap je op dit moment werkelijk kunt zetten.

Piekeren in bed

Voor veel mensen wordt piekeren vooral lastig wanneer het eindelijk stil wordt.

Overdag zijn er genoeg dingen die je aandacht vragen.

Maar zodra je in bed ligt, krijgt je hoofd alle ruimte.

Dan komen ineens de gesprekken, lijstjes, zorgen en plannen.

En voordat je het weet ben je niet meer aan het rusten, maar mentaal alweer bezig met morgen.

Hypnose kan juist op dat moment helpen om je aandacht weg te halen bij het oplossen en terug te brengen naar ontspanning.

Niet iedere gedachte hoeft vannacht nog afgemaakt te worden.

Sommige dingen mogen best wachten tot morgen.

Waarom gedachten wegduwen vaak niet helpt

Probeer de komende tien seconden vooral niet aan een roze olifant te denken.

Waarschijnlijk weet je nu precies waar je niet aan moest denken.

Dat laat mooi zien waarom gedachten actief proberen te onderdrukken soms averechts werkt.

Je aandacht blijft juist controleren of de gedachte nog aanwezig is.

Een andere benadering is:

Die gedachte mag er zijn.

En vervolgens je aandacht ergens anders naartoe brengen.

Dat lijkt misschien een klein verschil.

Maar het haalt de strijd uit het denken.

Moet je alles loslaten?

Nee.

Sommige gedachten vragen daadwerkelijk om actie.

Een rekening moet betaald worden.

Een moeilijk gesprek moet misschien gevoerd worden.

Een probleem op je werk verdwijnt niet doordat je het negeert.

Stoppen met piekeren betekent daarom niet dat je nergens meer over nadenkt.

Het betekent dat je beter onderscheid kunt maken tussen:

iets waar ik nu iets mee kan doen

en

iets waar ik nu alleen maar opnieuw over aan het denken ben.

Dat verschil kan ontzettend veel rust geven.

Een praktisch verschil: nadenken of piekeren?

Je kunt jezelf afvragen:

Levert deze gedachte mij op dit moment nieuwe informatie of een concrete volgende stap op?

Is het antwoord ja?

Dan kan nadenken zinvol zijn.

Is het antwoord nee en draai je opnieuw dezelfde ronde?

Dan is de kans groot dat je aan het piekeren bent.

Op dat moment hoef je het onderwerp niet perfect af te sluiten.

Je kunt besluiten dat je er nu niet verder mee hoeft.

Wat kun je tijdens een hypnose tegen piekeren ervaren?

Tijdens een hypnose gericht op piekeren kan je aandacht steeds meer verschuiven van actief analyseren naar ervaren.

Je kunt bijvoorbeeld merken dat:

- je lichaam ontspant;
- gedachten minder snel lijken te gaan;
- je meer afstand tot een bepaalde gedachte ervaart;
- het belang van een gedachte verandert;
- je gemakkelijker terugkeert naar het huidige moment;
- er nieuwe perspectieven ontstaan;
- stilte of rust minder ongemakkelijk wordt.

Iedereen ervaart hypnose anders.

Je hoeft dus geen volledig leeg hoofd te krijgen.

Dat is ook helemaal niet het doel.

Kun je leren om minder te piekeren?

Automatische patronen kunnen veranderen.

Net zoals je brein ooit heeft geleerd om snel in een bepaalde denkcirkel terecht te komen, kun je ook andere reacties oefenen.

Bijvoorbeeld:

een gedachte opmerken;

merken dat je hem niet direct hoeft op te lossen;

en je aandacht vervolgens bewust of onbewust weer ergens anders naartoe laten gaan.

Hoe vertrouwder zo'n nieuwe reactie wordt, hoe minder moeite hij uiteindelijk hoeft te kosten.

Wat kun je zelf doen bij piekeren?

Naast hypnose kunnen een aantal eenvoudige gewoontes helpen om piekeren minder ruimte te geven.

Denk bijvoorbeeld aan:

- schrijf een gedachte of taak op wanneer je bang bent hem te vergeten;
- plan eventueel een vast moment om bewust over een probleem na te denken;
- vraag jezelf af of je op dit moment daadwerkelijk iets kunt doen;
- beperk het voortdurend zoeken naar zekerheid wanneer volledige zekerheid onmogelijk is;
- breng je aandacht regelmatig terug naar wat je op dit moment ziet, hoort of voelt;
- zorg voor voldoende rust, beweging en momenten zonder voortdurende informatieprikkels;
- probeer piekeren niet te bestrijden met nóg meer denken.

En wees niet verbaasd wanneer je hoofd daarna alsnog een nieuwe gedachte aanbiedt.

Dat is wat een hoofd doet.

Je hoeft alleen niet op iedere uitnodiging in te gaan.

Een hypnoseaudio of persoonlijke sessie?

Wanneer je vooral behoefte hebt aan rust en wilt oefenen om gemakkelijker afstand te nemen van gedachten, kan een hypnoseaudio een prettige eerste stap zijn.

Speelt het piekeren rondom een heel specifiek onderwerp, angst, ervaring of terugkerend patroon, dan kan een persoonlijke sessie beter aansluiten.

Tijdens een individuele hypnosesessie kunnen we onderzoeken wat het piekeren bij jou op gang brengt en welke automatische processen daarbij een rol spelen.

Je kunt bij HCN terecht bij Arno in Hoogkarspel, bij Debbie in Huissen of online vanuit iedere plek in Nederland.

→ Bekijk persoonlijke hypnosesessies

Piekeren en slapen

Merk je dat het piekeren vooral begint zodra je in bed ligt?

Dan kan onze informatie over beter slapen met hypnose interessant voor je zijn.

We hebben daarnaast de hypnoseaudio Slapen als een roos ontwikkeld om je te helpen de dag los te laten en steeds minder bezig te zijn met gedachten die op dat moment geen aandacht nodig hebben.

→ Lees meer over beter slapen met hypnose
▶ Luister naar Slapen als een roos

Wanneer is het verstandig om professionele hulp te zoeken?

Iedereen piekert weleens.

Maar wanneer piekeren langdurig aanwezig is, veel angst veroorzaakt, je slaap ernstig verstoort of een grote invloed krijgt op je dagelijks functioneren, kan het verstandig zijn om hierover met je huisarts, psycholoog of een andere passende zorgprofessional te spreken.

Piekeren kan onderdeel zijn van verschillende psychische klachten en soms is aanvullende diagnostiek of behandeling wenselijk.

Hypnose en hypnotherapie zijn niet bedoeld als vervanging voor noodzakelijke medische, psychologische of psychiatrische zorg.

Veelgestelde vragen over hypnose en piekeren

Kan hypnose ervoor zorgen dat ik helemaal niet meer pieker?
Het doel van hypnose is niet om alle gedachten uit te schakelen. Hypnose kan worden gebruikt om anders te leren reageren op automatische gedachten en meer rust en afstand te ervaren. Resultaten verschillen per persoon.

Moet ik tijdens hypnose mijn hoofd leegmaken?
Nee. Gedachten mogen gewoon verschijnen. Je hoeft ze niet tegen te houden. Je kunt steeds opnieuw merken dat je aandacht ook ergens anders naartoe kan.

Kan ik een hypnose tegen piekeren vaker luisteren?
Een geschikte hypnoseaudio kan meerdere keren worden beluisterd. Herhaling kan helpen om een andere manier van reageren steeds vertrouwder te maken.

Wat als mijn piekergedachten steeds terugkomen?
Dat betekent niet automatisch dat de hypnose niet werkt. Oude patronen verdwijnen niet altijd onmiddellijk. Het kan juist gaan om het steeds sneller herkennen van het patroon en gemakkelijker weer loslaten.

Is piekeren hetzelfde als angst?
Niet altijd. Piekeren en angst kunnen wel sterk met elkaar samenhangen. Wanneer angst of zorgen ernstig of langdurig zijn, is het verstandig om professionele hulp te zoeken.

Je hoeft niet iedere gedachte af te maken

Misschien komt er straks alweer een nieuwe gedachte.

Dat is prima.

Je hoeft hem niet tegen te houden.

Je hoeft ook niet eerst te bepalen waarom hij er is.

Je kunt hem opmerken.

En daarna kiezen waar je jouw aandacht aan wilt geven.

Want je gedachten mogen van alles voorstellen.

Maar niet iedere gedachte hoeft jouw volgende bestemming te bepalen.

En misschien ontstaat rust niet doordat je eindelijk alles hebt uitgedacht, maar doordat je ontdekt dat dat helemaal niet hoeft.

Hypnose Centrum Nederland
Debbie & Arno
Luister. Ervaar. Verander.