Wat is zelfhypnose?

Hypnose hoeft niet altijd door een hypnotherapeut te worden begeleid.

Je kunt ook leren om zelf je aandacht op een bepaalde manier te richten en een hypnotische toestand te gebruiken.

Dat noemen we zelfhypnose.

Je kunt zelfhypnose bijvoorbeeld gebruiken voor ontspanning, focus, mentale voorbereiding of om bepaalde gewenste reacties te oefenen.

Bij zelfhypnose leer je dus als het ware zelf de rol van begeleider over te nemen.

Hoe werkt zelfhypnose?

Bij zelfhypnose richt je bewust je aandacht.

Dat kan bijvoorbeeld op:

- je ademhaling;
- een punt waarop je kijkt;
- een lichamelijk gevoel;
- een beeld in gedachten;
- een bepaalde suggestie of zin.

Door je aandacht steeds sterker te richten, kunnen andere prikkels wat meer naar de achtergrond gaan.

Vanuit die toestand kun je werken met ontspanning, verbeelding en suggesties.

Is zelfhypnose hetzelfde als meditatie?

Er zijn overeenkomsten.

Bij beide kan aandacht sterk worden gericht en kan je bewustzijn van de omgeving veranderen.

Maar zelfhypnose heeft meestal een duidelijker doel.

Je wilt bijvoorbeeld:

meer ontspannen;

een situatie voorbereiden;

een bepaalde gedachte of reactie versterken;

of een gewoonte ondersteunen.

Bij meditatie ligt het doel vaak meer op observeren en aanwezig zijn.

De grenzen zijn niet altijd scherp, maar de intentie is meestal anders.

Kun je jezelf echt hypnotiseren?

Ja.

Sterker nog: bij iedere hypnose speelt jouw eigen aandacht en verbeelding een belangrijke rol.

Een hypnotherapeut kan je begeleiden.

Maar jij bent degene die luistert, beelden vormt, aandacht richt en suggesties ervaart.

Bij zelfhypnose leer je dat proces steeds zelfstandiger gebruiken.

Waarvoor kun je zelfhypnose gebruiken?

Zelfhypnose kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor:

- ontspanning;
- rust in je hoofd;
- slapen;
- focus en concentratie;
- zelfvertrouwen;
- voorbereiding op een presentatie;
- spanning voor een belangrijke situatie;
- het versterken van gewenste gewoontes;
- persoonlijke ontwikkeling.

Wat passend is, hangt af van je doel en situatie.

Zelfhypnose voor ontspanning

Dit is voor veel mensen de makkelijkste manier om ermee kennis te maken.

Je gaat comfortabel zitten of liggen.

Je richt je aandacht bijvoorbeeld op je ademhaling.

En je laat je lichaam stap voor stap meer ontspannen.

Je hoeft daarbij niet volledig gedachtenvrij te worden.

Gedachten mogen gewoon komen en gaan.

Je brengt je aandacht daarna opnieuw terug.

Zelfhypnose en suggesties

Tijdens zelfhypnose kun je jezelf suggesties geven.

Daarbij helpt het wanneer die suggesties positief, concreet en geloofwaardig zijn.

Bijvoorbeeld niet:

Ik ben nooit meer gespannen.

Maar eerder:

Ik merk steeds sneller wanneer mijn lichaam weer kan ontspannen.

Of:

Wanneer ik rustig ademhaal, kan ik mijn aandacht steeds makkelijker terugbrengen naar wat belangrijk is.

Een suggestie hoeft niet spectaculair te zijn om bruikbaar te zijn.

Hoe begin je met zelfhypnose?

Een eenvoudige vorm kan er zo uitzien:

1. Kies een rustige plek.
Zorg dat je gedurende een paar minuten niet gestoord hoeft te worden.

2. Richt je aandacht.
Kijk bijvoorbeeld naar één punt of sluit je ogen en volg je ademhaling.

3. Ontspan je lichaam.
Laat je aandacht langs verschillende delen van je lichaam gaan.

4. Gebruik een passend beeld of suggestie.
Stel je bijvoorbeeld een toekomstige situatie voor waarin je reageert zoals je wilt.

5. Rond bewust af.
Wanneer je niet wilt slapen, tel rustig op en breng je aandacht weer volledig terug naar de omgeving.

Hoe lang duurt zelfhypnose?

Dat hoeft niet lang te zijn.

Een oefening van vijf of tien minuten kan al prettig zijn.

Andere mensen nemen liever twintig minuten.

Het gaat niet om zo lang mogelijk in hypnose blijven.

Regelmaat kan belangrijker zijn dan duur.

Moet je diep onder hypnose zijn?

Nee.

Zelfhypnose hoeft niet aan te voelen alsof je volledig van de wereld bent.

Je kunt gewoon bewust horen wat er om je heen gebeurt.

Misschien voel je diepe ontspanning.

Misschien merk je vooral dat je aandacht rustiger wordt.

Beide kan prima zijn.

Kun je vast blijven zitten in zelfhypnose?

Nee.

Je blijft niet permanent in hypnose hangen.

Wanneer je stopt met de oefening, je aandacht weer naar buiten richt of wordt afgeleid, kom je vanzelf weer terug naar je normale alertheid.

Wanneer je zelfhypnose in bed gebruikt, kun je natuurlijk ook in slaap vallen.

Zelfhypnose en hypnoseaudio's

Een hypnoseaudio kan een mooie tussenstap zijn.

Je doet eigenlijk veel van hetzelfde als bij zelfhypnose, maar iemand anders begeleidt het proces.

Je hoeft daardoor niet zelf na te denken over de volgende stap.

Na verloop van tijd kun je elementen uit zo'n ervaring ook zelfstandig gebruiken.

→ Bekijk onze hypnoseaudio's

Zelfhypnose versus persoonlijke hypnotherapie

Zelfhypnose is vooral geschikt als hulpmiddel dat je zelfstandig kunt gebruiken.

Bij een persoonlijke hypnotherapiesessie kan de begeleiding veel specifieker worden afgestemd op jouw hulpvraag.

De therapeut kan vragen stellen, reageren op wat jij ervaart en verschillende technieken combineren.

Zelfhypnose en persoonlijke hypnotherapie hoeven elkaar dus niet uit te sluiten.

Ze kunnen elkaar juist aanvullen.

Zelfhypnose voor slapen

Zelfhypnose kan ook onderdeel worden van een avondroutine.

Je kunt bijvoorbeeld:

- aandacht aan je ademhaling geven;
- je lichaam stap voor stap ontspannen;
- gedachten minder actief volgen;
- jezelf voorstellen dat je steeds verder wegzakt in rust.

Wil je liever begeleid worden?

Dan kun je onze audio Slapen als een roos gebruiken.

▶ Luister naar Slapen als een roos

Zelfhypnose voor zelfvertrouwen

Je kunt zelfhypnose gebruiken om toekomstige situaties mentaal te oefenen.

Bijvoorbeeld een presentatie.

Een belangrijk gesprek.

Of een situatie waarin je duidelijker je grens wilt aangeven.

Je stelt je voor hoe je wilt staan, ademen, praten en reageren.

Daarmee wordt de gewenste reactie steeds vertrouwder.

Hoe vaak kun je zelfhypnose doen?

Dat kan regelmatig.

Sommige mensen doen dagelijks een korte oefening.

Anderen alleen wanneer zij behoefte hebben aan extra ontspanning of voorbereiding.

Maak er geen verplichting van.

Een oefening die bedoeld is om rust te geven hoeft niet het volgende punt op je takenlijst te worden.

Is zelfhypnose veilig?

Zelfhypnose gericht op ontspanning en gewone mentale training wordt over het algemeen als veilig beschouwd.

Gebruik zelfhypnose wel alleen op een geschikte plek.

Doe geen zelfhypnose tijdens het autorijden, fietsen, bedienen van machines of andere activiteiten waarbij je volledige aandacht voor je omgeving nodig hebt.

Bij ernstige psychische klachten, traumaproblematiek of andere complexe omstandigheden is het verstandig om passende professionele begeleiding te zoeken in plaats van zelfstandig intensief therapeutisch met moeilijke herinneringen te werken.

Veelgestelde vragen over zelfhypnose

Kan iedereen zelfhypnose leren?
Veel mensen kunnen leren hun aandacht op een hypnotische manier te richten. Hoe gemakkelijk dit gaat en hoe iemand het ervaart verschilt per persoon.

Moet ik mijn gedachten stilzetten?
Nee. Gedachten mogen gewoon blijven verschijnen. Je brengt je aandacht telkens terug naar de oefening.

Kan ik mezelf opdrachten geven tijdens zelfhypnose?
Je kunt suggesties gebruiken, maar het helpt wanneer deze realistisch, positief en passend bij je doel zijn.

Is een hypnoseaudio ook zelfhypnose?
Er is veel overlap. Bij een audio wordt de begeleiding extern gegeven, terwijl je bij volledige zelfhypnose zelf de structuur en suggesties bepaalt.

Kan zelfhypnose persoonlijke therapie vervangen?
Niet in alle situaties. Bij een specifieke, complexe of ernstige hulpvraag kan professionele begeleiding veel passender zijn.

Zelf ontdekken wat je aandacht kan doen

Het bijzondere aan zelfhypnose is misschien juist dat je ontdekt dat rust, focus en verbeelding niet iets zijn wat alleen een hypnotiseur voor je kan maken.

Je kunt leren om er zelf toegang toe te krijgen.

Niet door jezelf ergens toe te dwingen.

Maar door steeds vertrouwder te worden met de manier waarop je aandacht werkt.

Een hypnotiseur kan je begeleiden.

Maar uiteindelijk is het altijd jouw brein dat de ervaring maakt.

Hypnose Centrum Nederland
Debbie & Arno
Luister. Ervaar. Verander.